Vrijdag 3 juli 2026: Le Cateau-Cambrésis, Saint-Quentin -/L/D
We beginnen onze reis in de kleine stad Le Cateau-Cambrésis. Haar beroemdste zoon Henri Matisse (1869-1954) schiep voor zichzelf een utopische wereld, vol weelderige planten, zonnige interieurs en sensuele vrouwen. In 1952 schonk hij 82 werken aan zijn geboortestad Le Cateau-Cambrésis. Sinds 1982 worden deze tentoongesteld in het voormalige paleis van Fénelon (1651-1715), de spraakmakende bisschop van Cambrai. Deze laatste zocht op zijn beurt een filosofisch en spiritueel Utopia in het quiëtisme, een mystieke stroming die innerlijke rust, overgave en contemplatie centraal stelde. Zo ontmoeten in dit museum kunst, spiritualiteit en utopisch denken elkaar op een bijzondere manier. Na een lichte lunch samen rijden we verder naar Saint-Quetin, aan de bovenloop van de Somme. De stad lag volledig in puin na de Eerste Wereldoorlog. De totale verwoesting vormde echter het startpunt om de stad te herdenken en te hertekenen vanuit utopische idealen. De heropbouw van Saint-Quentin was een voorbeeld van praktisch, gematigd Utopia: geen fantasierijke droomstad, maar een realistisch toekomstmodel waarin vooruitgang, sociale verbetering en esthetiek hand in hand moesten gaan. De keuze voor art deco en vroeg-modernistische architectuur weerspiegelt dat optimisme van het interbellum, waarin men geloofde dat architectuur en stedenbouw konden bijdragen aan een betere samenleving. We bezoeken het mooie museum Antoine Lécuyer met de befaamde pastels van Maurice Quentin de La Tour. We eindigen onze dag in Laon, onze verblijfplaats voor deze trip, met een gezellig diner.
Zaterdag 4 juli 2026: Laon, Prémontré, Coucy B/-/-
In Laon straalt de kathedraal een opvallend optimisme uit. Het is een van de vroegste en meest verfijnde voorbeelden van de nieuwe gotische bouwstijl. In die tijd leefde de overtuiging, of minstens de hoop, dat de Civitas Dei, de Stad Gods, weldra ook op aarde werkelijkheid kon worden. Die geest van verwachting en vooruitgang is nog steeds voelbaar in het monumentale bouwwerk en in de stad errond. We nemen de tijd om Laon te verkennen, de kathedraal te bezoeken en ook het bijhorende museum te ontdekken. In de namiddag maken we een rondrit in de omgeving. We houden halt in Prémontré, bakermat van de premonstratenzer orde, gesticht door Norbertus van Xanten in de 12de eeuw. Deze orde combineerde een streng religieus leven met actieve betrokkenheid bij de samenleving, en speelden belangrijke rol in de geestelijke en culturele ontwikkeling van de regio. We bezoeken ook het indrukwekkende kasteel van Coucy, ooit een van de machtigste feodale burchten van Europa. Met zijn enorme donjon en uitgestrekte vestingwerken was Coucy een uitgesproken symbool van wereldlijke macht en aristocratische ambitie in de middeleeuwen. Samen bieden deze locaties een boeiende inkijk in zowel de religieuze als de seculiere idealen die het middeleeuwse denken en bouwen hebben gevormd.
Zondag 5 juli 2026: Guise, Maubeuge B/L/-
In 1859 realiseerde ondernemer Jean-Baptiste Godin aan de rand van het Picardische stadje Guise een heel ander maar even visionair project: het Familistère, een sociaal paleis voor de arbeiders van zijn fabriek voor gietijzeren kachels. Sterk geïnspireerd door de ideeën van de sociale filosoof Charles Fourier ontwierp Godin een vooruitstrevende woon- en leefgemeenschap met scholen, crèches, was- en badhuizen en zelfs een theater. Dit indrukwekkende complex, dat zich uitstrekt over meer dan 6 hectares, bleef uitzonderlijk goed bewaard en werd onlangs zorgvuldig gerestaureerd. We genieten van een gezamenlijke lunch in het stadscentrum.
Onze laatste halte is Maubeuge. Dit aloude Samberstadje werd in 1940 zwaar getroffen door Duitse bombardementen, waarbij maar liefst 90 % van de bebouwing werd verwoest. De burgemeester, dokter Pierre Forest, besloot om tabula rasa met het verleden te maken en de stad herop te bouwen volgens moderne, rationele en hygiënische principes. Hij vond een medestander in de persoon van architect en stedenbouwkundige André Lurçat. In de voorbije jaren werd het stadscentrum grondig gesaneerd waardoor liefhebbers van de strakke, modernistische architectuur hier hun hart kunnen ophalen.
