Woensdag 17 maart 2027 -/L/D
Nadat we ingecheckt zijn in het hotel genieten we samen van een lichte lunch. Sophie schetst bij een wandeling het kader van de reis. Hoe de Medici uitgroeiden tot de machtigste familie van de stad, en hoe hun paleizen en kunstcollecties een nieuwe hofcultuur vormden. Ook andere families, bondgenoten of rivalen van de Medici, drukten hun stempel op de stad. Denk maar aan de Gondi, Antinori, Corsini en Pontinari.
Ons eerste bezoek brengt ons naar Palazzo Vecchio. Dit voormalig stadhuis werd in 1540 de residentie van Cosimo I. Hij vormde het gebouw om tot een vorstelijk machtscentrum en gebruikte de architectuur om de politieke autoriteit van de Medici visueel te verankeren. De Salone dei Cinquecento, de privévertrekken van Eleonora di Toledo en de rijk gedecoreerde studiolo’s maken dat duidelijk. 's Avonds maken we kennis met deAntinori. Deze familie behoort tot de oude Florentijnse elite en was eeuwenlang verweven met de Medici via handel, politiek en kunstmecenaat. Een diner in hun historische omgeving dompelt ons meteen onder in het netwerk van families dat de ontwikkeling en uitstraling van Firenze mee vorm gaf.
Donderdag 18 maart 2027 B/-/-
Het dominicanenklooster van San Marco werd onder Cosimo de Oude heringericht en vormt een sleutelplaats voor de humanistische renaissance. De cel‑fresco’s van Fra Angelico tonen een nieuwe, intieme spiritualiteit, terwijl de bibliotheek van Michelozzo een van de eerste publieke humanistische bibliotheken was. San Marco belichaamt de intellectuele ambities van de Medici. Aansluitend nemen we een kijkje in de binnentuin van het Chiostro dello Scalzo, een stille, elegante kloostergang met monochrome fresco’s van Andrea del Sarto. Dit is een voorbeeld van verfijnd Florentijns maniërisme en toont hoe ook kleinere broederschappen deel uitmaakten van het stedelijke kunstweefsel.
In de namiddag krijgen we een exclusieve inkijk in een restauratieatelier. Samen met restauratrice Veronica Balzani onderzoeken we de dialoog tussen Italiaanse en Vlaamse meesters: verschillen in techniek, pigmentgebruik, paneelstructuur en lichtopbouw. Dit atelierbezoek maakt de kunsthistorische inzichten tastbaar.
Vrijdag 19 maart 2027 B/-/-
De Corsini behoren tot de latere Florentijnse elite, nauw verbonden met de Medici‑hertogen. Hun barokke palazzo aan de Arno toont hoe aristocratische families zich na de hoog-renaissance profileerden via architectuur, kunstcollecties en internationale handel. Een exclusief bezoek aan het Palazzo Corsini is gereserveerd maar wil de familie slechts kort voor afreis bevestigen, het blijft dus enigszins onder voorbehoud. In de voormiddag bezoeken we ook nog twee interessante kerkjes. De Chiesa di San Salvatre in Ognissanti behoort toe aan de familie Vespucci. Zij gaven de jonge Ghirlandaio opdracht om hun privékapel te decoreren met fresco’s. De beroemdste is de ‘Madonna della Misericordia’, onder wiens mantel de hele familie Vespucci geportretteerd staat. Ook Botticelli had nauwe banden met de familie. Bewijs daarvan is zijn ‘San Agostino’. In deze kerk bevindt zich ook een verborgen meesterwerk van Giotto di Bondone, het monumentale Crocifisso di Ognisanti. Ognissanti illustreert hoe Florentijnse families via parochies en kapellen hun status en devotie zichtbaar maakten. De elegante, gotische Chiesa Santa Trinita is een van de meest antieke kerken van Firenze. Ze heeft een aantal belangrijke renaissance‑kapellen, waaronder de Sassetti‑kapel van Ghirlandaio. Hier zien we hoe kunst, religie en familieprestige samenkomen.
In de namiddag staat het Palazzo Medici-Riccardi op het programma, het eerste echte Medici‑privépaleis, gebouwd door Michelozzo voor Cosimo de Oude. De Cappella dei Magi van Benozzo Gozzoli is een visueel manifest van Medici‑macht en internationale diplomatie. Dit palazzo vormt het beginpunt van hun stedelijke aanwezigheid in Firenze.
Zaterdag 20 maart 2027 B/-/-
We verlaten Firenze per taxi richting de Medici‑villa’s in de heuvels, waar de familie haar macht en cultuurpolitiek buiten de stad vormgaf. Villa Castello was de residentie van Cosimo I en een laboratorium voor hofcultuur. Hier ontstond de iconische Medici‑tuinarchitectuur en werd de Accademia della Crusca, de oudste taalacademie ter wereld, gevestigd. De Giardino di Castello is een van de vroegste Italiaanse renaissancetuinen, ontworpen als een symbolisch landschap dat de macht van de hertog verbeeldt via waterwerken, sculpturen en geometrische assen. Vlakbij ligt de elegante Villa Petraia die onder Ferdinando I werd heringericht. De fresco’s van Volterrano tonen de geschiedenis van de Medici als een dynastiek epos. Petraia illustreert de zelfrepresentatie van de familie in de late renaissance en barok. We keren terug naar Firenze waar je de hele namiddag vrij bent om te wandelen, musea te bezoeken of te genieten van de stad.
Zondag 21 maart 2027 B/-/D
We starten onze dag met een exclusief bezoek: de familie Gondi leidt ons rond in hun privépalazzo! De Gondi waren nauw verbonden met de Medici en speelden een sleutelrol in de Florentijnse bankwereld. Het palazzo ademt nog steeds de grandeur van de stedelijke elite. Een uniek kans om, bij een drankje, deze bijzonder locatie te ontdekken.
De familie Torrigiani begaf zich in dezelfde culturele en sociale kringen als de Gondi en de Medici, en behoort tot op heden tot de oude Florentijnse adel. De Giardino Torrigiani is een van de grootste privétuinen van Europa. De tuin is vandaag een romantisch 19de‑eeuws landschap dat de evolutie van Florentijnse elitecultuur toont.
De door Brunelleschi ontworpen Santo Spirito is een van de zuiverste voorbeelden van Florentijnse renaissance‑architectuur, met kapellen die door prominente families werden ingericht als statussymbool én devotieruimte. In een van die kapellen bevindt zich een vroege sculptuur van Michelangelo, gemaakt toen hij nog nauwelijks twintig was. Santo Spirito belichaamt de overgang van middeleeuwse devotie naar humanistische spiritualiteitwaarin proportie, licht en de menselijke figuur centraal staan. De kerk toont hoe de religieuze cultuur van Firenze zich verfijnde onder invloed van de nieuwe ideeën die de Medici‑periode kenmerkten. In de namiddag brengen we een bezoek aan het Palazzo Pitti, het grote hofpaleis van de latere Medici-hertogen. De Galleria Palatina toont hier de vorstelijke kunstcollectie met barokke zaalensembles die de macht en smaak van de dynastie weerspiegelen. De indrukwekkende Boboli‑tuinen vormen het archetype van de Europese paleistuin. We sluiten ons dag af in de Santa Felicita, een kleine maar historisch rijke kerk, verbonden met de familie Oltrarno. De Capponi‑kapel met Pontormo’s ‘Deposizione’ is een hoogtepunt van het Florentijnse maniërisme. ‘s Avonds genieten we samen van een heerlijk diner in een typisch Florentijns restaurant.
Maandag 22 maart 2027 B/-/-
Na een rustig ontbijt zijn we klaar om terug te keren naar België.
